 |
| 1997 yılı |
7 Aralık 1954 tarihinde İstanbul’da doğmuş olan Enise Nihal Ercan, İÜ Fizik/Matematik çifte anadal programınında lisans eğitimini 1976 yılında okul birincisi olarak tamamladıktan sonra, BÜ Fizik Bölümüne girmiş, Mahmut Hortaçsu yönetiminde 1978 yılında yüksek lisans derecesini almıştır.
Alpar Sevgen o günler için: “O sınıfa iki ders verdim. Nihal çok sessiz ama çok iyi bir öğrenciydi. Yüksek lisansını aldığı dönemde Kandilli için Avrupa’da astronomi/astrofizik doktorası yapmak üzere bir devlet sınavı yapıldı. Nihal bu sınavı açık farkla kazandı. İngiltereye gitti. Doktorasını yaptı döndü. Bu ara Kandilli BÜye bağlandı. Sonuçta Nihal astronomi/astrofizik çalışmaları yapmak üzere kendisini Fizik Bölümünde buldu.”
Nihal Ercan, University College London bünyesindeki Mullard Uzay Bilimleri Laboratuvarı’nda çalışıp, 1983 yılında astrofizik alanında galaktik merkez x-ışın kaynakları konusunda doktora derecesini aldı. Türkiye’ye dönüp BÜde hocalığa başladı. BÜde 1988 yılında doçent, 1994 yılında ise profesör unvanını aldı. Yine Alpar Sevgen’in anılarına göre: “Nihal’in ilginç bir tarafı astronomi/astrofiziğe ilgi duyan her öğrenciye hangi bölümden olursa olsun, ortalaması yüksek veya düşük olsun, dünya kadar zaman ayırabilmesiydi. Keza bu alana ilgi duyan fizik öğrencilerinin yurt içi veya dışı yüksek lisans/doktora yapabilmeleri için çok uğraşırdı. Mezun olanların iş bulabilmelerine ve sonrasında da teması kesmemeye çalışırdı.”
Uluslararası Astronomi Birliği üyesi olan Prof. Dr. Ercan’ın ilgi alanları içine galaktik merkez x-ışın kaynakları, düşük kütleli x-ışın ikilileri, x-ışın patlayıcıları, galaksi kümeleri, süpernova kalıntıları ve karanlık madde konuları girmekteydi. Ulusal ve uluslar arası birçok projeyi başarıyla yürütmüş, çok sayıda atıf alan evrenin gizemlerini aydınlatan makaleler yazmış, bir çok öğrencinin yüksek lisans ve doktora tezlerine danışmanlık yapmıştır.
Prof. Dr. Nihal Ercan 10 Temmuz 2026 günü aramızdan ayrılmıştır. (Yavuz Ekşi, Arkadaş Özakın, Alpar Sevgen ve Gökhan Şen’in katkılarıyla)
–––––
 |
| 2013 yılı |
Sevgili Nihal'i 1970 yıllarının ortalarında, lisansüstü öğrenimi için İstanbul Üniversitesinden Boğaziçi Üniversitesine geldiğinde tanıdım. O yıllarda lisanstan mezun ettiğimiz çok az öğrencimiz olduğundan lisansüstü öğrencilerini İstanbul Üniversitesinden alıyorduk. Nihal lisansüstü tezini benimle yapmak istedi. Kendisine kuantum alan kuramı uygulaması olabilecek bir konu verdim. Ancak tezini yayınlayamadık. Verdiğim konunun bir takım sorunları varmış. Hakem uyardı.
1978 yılında araştırma yapmak için iki yıl Berlin'e gittim. Bu Nihal'in de şansı oldu. Ali Alpar, kendisine x-ışını astrofiziğindeki gelişmeleri ve olanakları, bu arada İngiltere'de Mullard Uzay Bilimleri Laboratuvarı’nda açılan doktora öğrencisi ilanını duyurdu. Böylece Nihal doktora öğrenimi için İngiltere’ye gitti. Orada x-ışınları astronomisinde çalıştı. Bir çevre de edindi. Boğaziçine geldiğinde ben orada değildim. Çevresine bir çok öğrenci topladı. Bildiğim, konusunda başarılı oldu.
Zaten Türkiye tarihinde astronomide kadınlar hep öncü olmuştur. İlk Nüzhet ve öğrencisi Kamuran hanımlar, dünyada ilk ses getiren Dilhan hanım ve sonra sevgili Nihal. Hepsi kendi çabalarıyla önemli işler yaptılar.
Konularımız ve kurumlarımız farklı olduğundan bundan sonra pek bir ilişkimiz olmadı. Kendisini en son arkadaşı olan Dame Joeslyn Bell'i konferans vermek için İstanbul'da verdirdiği konferansta görmüştüm. Birçok makale yazdığı ve doktora öğrencisi yetiştirdiğini biliyorum.
Anısı önünde saygıyla eğilirim. (Prof. Dr. Mahmut Hortaçsu)
–––––
Hayatımın en büyük şansı, akademik yolculuğumdaki sığınağım, bana her zaman bir abla olan çok sevgili hocam Prof. Dr. Nihal Ercan’ı kaybetmiş olmanın derin ve tarifsiz üzüntüsü içerisindeyim. Bilime, astrofizik camiasına ve öğrencilerine adadığı ömrüyle, kalbindeki sonsuz sevgisiyle ve anaçlığıyla hayatımda bıraktığı iz hiçbir zaman silinmeyecek. Onun yokluğu benim için çok büyük bir boşluk. (Murat Hüdaverdi)
–––––
Çok değerli Nihal Hocam BÜ Fizik bölümünde yüksek lisans tez danışmanımdı. O dönem hem bana hem de BÜ Fizik bölümünde kendi çabalarıyla savaşarak kurduğu astrofizik labındaki birçok öğrenciye hem maddi hem manevi destek sağlamıştır. O küçük odada bizlere sağladığı deneyim, destek ve yazdığı harika referans mektupları için kendisine her zaman minnettar kalacağım. Hem insanlara, hem hayvanlara ve doğaya beslediği olağanüstü sevginin her zaman onunla olacağına eminim... (Ece Kilerci)